بازتعریف مرزها: پارادایم‌‎های مدیریتی غالب در گردشگری

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت رسانه و ارتباطات کسب‌وکار، دانشکدۀ مدیریت کسب‌وکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه گردشگری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22059/jibm.2025.392607.4948

چکیده

هدف: تحقیقات دانشگاهی علوم اجتماعی، طیف وسیعی از زمینه‌ها را دربرمی‌گیرد که هر یک از این رشته‌ها با دیدگاه و روش‌شناسی خاص خود، به‌دنبال درک پیچیدگی‌های رفتار انسان و ساختارهای اجتماعی هستند که از آن به‌عنوان پارادایم یاد می‌شود. پارادایم، جهان‌بینی و دیدگاه‌های محقق برای تولید دانش است. پارادایم‌های تحقیق هستند که به پژوهش جهت می‌دهند، از انتخاب مورد مطالعه گرفته تا چگونگی انجام مطالعه و استفاده از بهترین ابزار برای مطالعه. پارادایم‌های مختلفی در طول تاریخ شکل گرفته‌اند؛ چرا که وقتی یک پارادایم در حل مشکلات و شناخت پدیده‌ها ناتوان می‌شد، پارادایم دیگری شکل می‌گرفت تا نقص‌های پارادایم قبلی را برطرف کند و می‌توانست به شناخت بهتر پدیده‌ها و حل مشکلات موجود کمک کند. از جمله پارادایم‌های موجود، می‎توان به اثبات‌گرایی، تفسیرگرایی، پراگماتیسم و انتقادی اشاره کرد. در مطالعات گردشگری نیز این پارادایم‌های تحقیق بوده‌اند که مشخص کرده‌اند چه چیزی باید مطاله شود؟ چگونه؟ و نتایج چگونه خواهد بود؟ حال این پژوهش درصدد است که مشخص کند مطالعات حوزۀ گردشگری از سال ۲۰۱۰ تا کنون (۲۰۲۴) با کمک چه پارادایمی سعی در شناخت مسائل و پدیده‌ها داشته‎اند.
روش: به‌منظور تحقق این هدف پژوهش، روش فراتحلیل انتخاب شد؛ زیرا فراتحلیل به‌عنوان یک روش کمّی در نظر گرفته می‌شود و نوعی تجزیه‌وتحلیل آماری است که شامل مطالعۀ مجموعۀ گسترده‌ای از نتایج تجزیه‌وتحلیل از مطالعات فردی برای ترکیب و تفسیر یافته‌های کلی است. با کمک نرم‌افزارهای اکسل و اس‌پی‌اس‌اس آمار توصیفی به‌دست آمد و برای فراهم‌کردن داده‌های مورد نیاز پژوهش از پایگاه داده اسکوپوس استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان می‎دهد که در مطالعات حوزۀ گردشگری از سال ۲۰۱۰ تا کنون (۲۰۲۴)، پارادایم اثبات‎گرایی غالب است و اکثر تحقیقات با این پارادایم تلاش کردند تا مسائل حوزۀ گردشگری را شناسایی کنند. مطالعات صورت‌گرفته از طریق این پارادایم به گردشگری و موضوعات آن با دید ثابت، قابل کنترل و پیش‌بینی نگاه می‌کنند. پارادایم‎ تفسیرگرایی بعد از اثبات‌گرایی دومین پارادایم محبوب در مطالعات گردشگری است که به برررسی و شناخت مسائل موجود در این حوزه پرداخته‌اند. مطالعات صورت‌گرفته در این حوزه با داشتن این باور که واقعیت واحدی وجود ندارد و به تعداد افراد، با واقعیت‌های گوناگون مواجهیم، به‌دنبال آشنایی با تجربیات و ادراکات افراد مختلف در حوزۀ گردشگری بوده‌اند. پراگماتیسم جایگاه بعدی را در مطالعات گردشگری به خود اختصاص داده ‎است. مطالعات صورت‌گرفته با پارادایم پراگماتیسم به‌دنبال رسیدن به بهترین راه‌حل و بهترین پاسخ به مسائل و مشکلات موجود در صنعت گردشگری هستند. آن‌ها باور دارند که واقعیت آن چیزی است که برای سودمند باشد. پارادایم انتقادی جایگاه آخر را در مطالعات گردشگری به خود اختصاص داده است. پارادایم انتقادی به‌دنبال وارد کردن نقد به ساختارهای موجود در گردشگری بوده و درصدد تغییر ساختارهاست.
نتیجه‌گیری: پژوهش‌های آتی می‌توانند برای درک بهتر وضعیت روند پارادایم‌های موجود در حوزۀ گردشگری، به عوامل تأثیرگذار از جمله تغییرات اجتماعی، اقتصادی و علمی بر این روند بپردازند. اینکه چه عواملی سبب شده است که پارادایم اثبات‌گرایی در مطالعات حوزۀ گردشگری غالب باشد یا چه عواملی باعث شده است که پارادایم‌های تفسیرگرایی و پراگماتیسم و انتقادی، در حال حاضر، در چنین جایگاهی باشند.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Redefining Boundaries: Dominant Managerial Paradigms in Tourism

نویسندگان [English]

  • Nader Seyyedamiri 1
  • Siyamak Mikaeely Kivi 2
  • Melika Jafarpishe 2
1 Associate Prof., Department of Media Management and Business Relationship,, Faculty of Business Management, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Candidate, Department of Tourism, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective
Academic research in the social sciences encompasses a wide range of disciplines, each seeking to understand human behavior and social structures through a distinct theoretical perspective and methodological approach, commonly referred to as a paradigm. A paradigm represents a researcher's worldview and philosophical perspective for generating knowledge. It guides every stage of the research process, from defining the research problem to selecting appropriate methods and conducting the study. Various paradigms have been formed throughout history because when a paradigm becomes incapable of solving problems and understanding phenomena, another paradigm forms to address the shortcomings of the previous paradigm. Therefore, they help better understand phenomena and solve existing problems. Existing paradigms include positivism, interpretivism, pragmatism, and criticality. In tourism research, paradigms determine what should be studied, how it should be investigated, and how the findings are interpreted. Accordingly, this study aims to identify the paradigms that have guided tourism research from 2010 to the present (2024) in understanding tourism-related issues and phenomena.
 
Methodology
A meta-analysis was employed as the research method, as it is regarded as a quantitative approach involving the statistical analysis of a large body of findings from individual studies to synthesize and interpret overall results. Descriptive statistics were conducted using Microsoft Excel and SPSS, and the required data were collected from the Scopus database.
 
Findings
The results show that in tourism studies from 2010 to the present (2024), the positivism paradigm is dominant, and most research has addressed tourism issues within this paradigm. Through this paradigm, studies look at tourism and its topics with a fixed, controllable, and predictable perspective. Paradigm interpretation is the second most popular paradigm in tourism studies to examine and understand the issues in this field. Through this paradigm, conducted studies believe that there is no single reality, and we deal with different realities as many people as we do. So, they want to become familiar with the experiences and perceptions of various people in the field of tourism. The pragmatism paradigm has the third position in tourism studies. Via the pragmatism paradigm, studies seek to reach the best solution and answer to the issues and problems in the tourism industry. They believe that they have what they have left for us. They have taken a critical approach at the end of the studies. The critical paradigm seeks to introduce criticism into the structures existing in nature and seeks to change the structures.
 
Conclusion
This study proposes directions for future research based on the current trends identified in the field.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical paradigm
  • Interpretivism paradigm
  • Positivism paradigm
  • Pragmatism paradigm
  • Tourism studies

مراجع

ایمان، محمدتقی (1400). فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
حبیبی، غلامحسین (1393). بینش روش‌شناختی، تحقیق در علوم اجتماعی، پارادایم‌ها، روش‌ها و تکنیک‌ها. تهران: انتشارات آگاه.
محمدپور، احمد (1397). روش در روش، درباره ساخت معرفت در علوم انسانی. قم: لوگوس.
Abdel-Fattah, M. A. K. & Galal-Edeen, G. H. (2009). Why the Interpretive Paradigm is Needed for Evaluating e-Government Systems? Proceedings of the 8th European Conference on Information Warfare and Security, Military Academy, Lisbon and the University of Minho, Braga, Portugal, Lausanne, Switzerland, 1.
Alharahsheh, H. H. & Pius, A. (2020). A review of key paradigms: Positivism VS interpretivism. Global Academic Journal of Humanities and Social Sciences, 2(3), 39-43.
Allemang, B., Sitter, K. & Dimitropoulos, G. (2022). Pragmatism as a paradigm for patient-oriented research. Health Expect, 25(1), 38-47. doi: 10.1111/hex.13384.
Aryal, V. (2023). Paradigm Shift in Social Science Research: A General Perspective. Journal of Political Science, 111-123. DOI:10.3126/jps.v23i1.52289
Brand, V. (2009). Empirical Business Ethics Research and Paradigm Analysis. Journal of business ethics, 86(4), 429-449. https://doi.org/10.1007/s10551-008-9856-3
Chilisa, B. & Kawulich, B. (2012). Selecting a research approach: Paradigm, methodology and methods. Doing social research: A global context, 5(1), 51-61.
Correia, A. & Kozak, M. (2022). Past, present and future: Trends in tourism research. Current issues in tourism, 25(6), 995-1010.
Cram, F. (2019). Kaupapa Māori Health Research. In Pranee Liamputtong (ed.), Handbook of Research Methods in Health Social Sciences. Singapore, Springer. pp. 1507-1524.
Cuthbertson, L. M., Robb, Y. A. & Blair, S. (2019). Theory and application of research principles and philosophical underpinning for a study utilising interpretative phenomenological analysis. Radiography (Lond), 26(2), e94-e102. doi:10.1016/j.radi.2019.11.092
Dammak, A. (2015). Research paradigms: Methodologies and compatible methods. The Academic Journal of St. Clements Education Group, 6(2), 1-5.
Darby, J. L., Fugate, B. S. & Murray, J. B. (2019). Interpretive research: a complementary approach to seeking knowledge in supply chain management. The International Journal of Logistics Management, 30(2), 395-413. doi:10.1108/ijlm-07-2018-0187
Espina-Romero, L. C., Franco, S. L. A., Conde, H. O. D., Guerrero-Alcedo, J. M., Parra, D. E. R. & Ramírez, J. C. R. (2023). Soft skills in personnel training: Report of publications in scopus, topics explored and future research agenda. Heliyon, 9(4).
Goldstein, J. L. (2012). Paradigm shifts in science: insights from the arts. Nature medicine, 18(10), 1473-1477.‏
Guraya, S. S., Harkin, D. W., Yusoff, M. S. B. & Guraya, S. Y. (2023). Paradigms unfolded–developing, validating, and evaluating the Medical Education e-Professionalism framework from a philosophical perspective. Frontiers in medicine, 10, 1230620. Doi: 10.3389/fmed.2023.1230620.
Habibi, Gh. (2013). Methodological Insights, Research in Social Sciences, Paradigms, Methods and Techniques. Tehran, Agah Pub. (in Persian)
Hansen, C., Steinmetz, H. & Block, J. (2022). How to conduct a meta-analysis in eight steps: a practical guide. Management Review Quarterly, 72(1), 1–19. https://doi.org/10.1007/s11301-021-00247-4
Hanson, D. & Grimmer, M. (2007). The mix of qualitative and quantitative research in major marketing journals, 1993‐2002. European Journal of Marketing, 41(1/2): 58-70. https://doi.org/10.1108/03090560710718111
Iman, M.T. (2021). Philosophy of research method in humanities, research institute and university, Tehran. (in Persian)
Jennings, G.R. (2007). Advances in Tourism Research: Theoretical Paradigms and Accountability. In Matias, Á., Nijkamp, P., Neto, P. (eds), Advances in Modern Tourism Research. Physica-Verlag HD. https://doi.org/10.1007/978-3-7908-1718-8_2
Kamal, S. S. L. B. A. (2019). Research paradigm and the philosophical foundations of qualitative study. People: International Journal of Social Sciences, 4(3), 1386–1394. https://doi.org/10.20319/pijss.2019.43.13861394
Kaushik, V. & Walsh, C. A. (2019). Pragmatism as a Research Paradigm and Its Implications for Social Work Research. Social Sciences, 8(9), 255. doi:10.3390/socsci8090255
Kekeya, J. (2019). The commonalities and differences between research paradigms. Contemporary PNG Studies, 31, 26–36. https://search.informit.org/doi/10.3316/informit.904599192994019
Khanna, P. (2019). Positivism and Realism. In Pranee Liamputtong (ed.), Handbook of Research Methods in Health Social Sciences. Springer, Singapore. pp. 151-168.
Killion, L. & Fisher, R. (2018). Ontology, Epistemology: Paradigms and Parameters for Qualitative Approaches to Tourism Research. In W. Hillman & K. Radel (Ed.), Qualitative Methods in Tourism Research: Theory and Practice (pp. 1-28). Bristol, Blue Ridge Summit: Channel View Publications.
King, R. (2022). The Utility of Pragmatism in Educational Research. Creative Education, 13, 3153-3161. https://doi.org/10.4236/ce.2022.1310199
Kivunja, C. & Kuyini, A. B. (2017). Understanding and Applying Research Paradigms in Educational Contexts. International Journal of Higher Education, 6(5), 26. doi:10.5430/ijhe.v6n5p26
Kozak, M. (2019). Historical development of tourism journals – a milestone in 75 years: a perspective article. Tourism Review, 75(1), 8-11. doi:10.1108/tr-02-2019-0080
Lim, W.M. (2023). Philosophy of science and research paradigm for business research in the transformative age of automation, digitalization, hyperconnectivity, obligations, globalization and sustainability. Journal of Trade Science, 11(2/3), 3-30. https://doi.org/10.1108/JTS-07-2023-0015.
Mirvis, P. (2023). Research in Organization Development and Change: A Personal Journey Through Positivist, Interpretivist, Postmodern, Critical, Appreciative, and Aesthetic Methods – and, Finally, Pragmatism. In Noumair, D.A., (Rami) Shani, A.B. and Zandee, D.P. (Ed.), Research in Organizational Change and Development (Research in Organizational Change and Development) (pp. 27-71). Uk, Emerald Publishing Limited, Leeds.
Mohammadpour, A. (2017). Method in method, about the construction of knowledge in human sciences. Ghom, Logos. (in Persian)
Munar, A. M. & Jamal, T. (2016). Tourism Research Paradigms: Critical and Emergent Knowledges, Tourism Research Paradigms: Critical and Emergent Knowledges. Uk, Emerald Group Publishing Limited, Leeds.
Mura, P. & Pahlevan Sharif, S. (2015). The crisis of the ‘crisis of representation’–Mapping qualitative tourism research in Southeast Asia. Current Issues in Tourism, 18(9), 828-844.
Mura, P. & Wijesinghe, S. N. R. (2021). Critical theories in tourism – a systematic literature review. Tourism Geographies: 1–21. doi:10.1080/14616688.2021.1925733
Niñerola A, Sánchez-Rebull M-V. and Hernández-Lara A-B. (2019). Tourism Research on Sustainability: A Bibliometric Analysis. Sustainability, 11(5), 1377. https://doi.org/10.3390/su11051377
Nunkoo, R. (2018). The state of research methods in tourism and hospitality. In Handbook of research methods for tourism and hospitality management (pp. 3-23). Uk, Edward Elgar Publishing.
Okesina, M. (2020). A critical review of the relationship between paradigm, methodology, design and method in research. Journal of Research and Method in Education, 10(3),  58–68. DOI: 10.9790/7388-1003015768
Omodan, B. I. (2022). A Model for Selecting Theoretical Framework through Epistemology of Research Paradigms. African Journal of Inter/Multidisciplinary Studies, 4(1), 275–285. doi: 10.51415/ajims.v4i1.1022.
Park, Y. S., Konge, L. & Artino Jr, A. R. (2020). The positivism paradigm of research. Academic medicine, 95(5), 690-694.
Rehman, A. A. & Alharthi, K. (2016). An introduction to research paradigms. International Journal of Educational Investigations, 3(8), 51-59.
Ren, C., Pritchard, A. & Morgan, N. (2010). Constructing tourism research. Annals of Tourism Research, 37(4), 885–904. doi:10.1016/j.annals.2009.11.006
Riley, R. W. & Love, L. L. (2000). The state of qualitative tourism research. Annals of Tourism Research, 27(1): 164–187. doi:10.1016/s0160-7383(99)00068-7
Ryan, G. (2018). Introduction to Positivism, Interpretivism and Critical Theory. Nurse Researcher, 25(4), 41–49.
Scotland, J. (2012). Exploring the philosophical underpinnings of research: Relating ontology and epistemology to the methodology and methods of the scientific, interpretive, and critical research paradigms. English Language Teaching, 5(9), 9. doi:10.5539/elt.v5n9p9.
Shelby, L. B. & Vaske, J. J. (2008). Understanding Meta-Analysis: A Review of the Methodological Literature. Leisure Sciences, 30(2), 96–110. doi:10.1080/01490400701881366
Spencer, R., Prece, J. M. & Walsh, J. (2020). Philosophical Approaches to Qualitative Research. In: Patricia Leavy, The Oxford Handbook of Qualitative Research. Uk, Oxford university press.
Ugwu, C. I., Ekere, J. N. & Onoh, C. (2021). Research paradigms and methodological choices in the research process. Journal of Applied Information Science and Technology,14(2), 116-124.
Uzun, K. (2016). Critical investigation of a qualitative research article from ontological and epistemological perspectives. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(3), 836-842. https://doi.org/10.24289/ijsser.279027
Yong, W. K., Husin, M. M. & Kamarudin, S. (2021). Understanding Research Paradigms: A Scientific Guide. Journal of Contemporary Issues in Business and Government, 27(2). Doi: 10.47750/cibg.2021.27.02.588
York, R. & Clark, B. (2006). Marxism, Positivism, and Scientific Sociology: Social Gravity and Historicity. The Sociological Quarterly, 47(3), 425–450. doi:10.1111/j.1533-8525.2006.00052.x
مدیریت بازرگانی
دوره 18، شماره 2
1405
صفحه 617-636

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار