آینده‌پژوهی صنعت بسته‌بندی مواد غذایی در ایران با رویکرد سناریونگاری در افق 1404

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران .

3 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران .

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین سناریو‎های امکان‌پذیر آینده صنعت بسته‌بندی مواد غذایی در ایران، در افق 1404 اجرا شده است.
روش: در این پژوهش، مجموعه‌ای از مدیران و کارشناسان شرکت کرده‌اند. در گام نخست، عوامل مؤثر و عدم قطعیت‌های کلیدی در صنعت بسته‌بندی با روش دلفی فازی شناسایی شدند، سپس با شناسایی حالت‌های ممکن هر یک از عدم قطعیت‎های کلیدی، به‌کمک نرم‌افزار Scenario Wizard، سه سناریوی سازگار مشخص شد و در نهایت، کارشناسان برای هر یک از این سه سناریو، راهبردهایی پیشنهاد دادند.
یافته‌ها: مطابق یافته‌های پژوهش، عوامل مؤثر و عدم قطعیت‌های بحرانی در صنعت بسته‌بندی عبارت‌اند از: 1. مقررات مربوط به ارتباطات و تجارت خارجی؛ 2. وضعیت قوانین رقابتی و ورود تازه‌واردها؛ 3. توجه به موضوعات و استانداردهای بهداشتی و ایمنی؛ 4. توجه به ماهیت مجازی در میان افراد جامعه؛ 5. نوسان‌های نرخ ارز خارجی؛ 6. نوسان‌های نرخ تورم؛ 7. هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم در امر بسته‌بندی؛ 8. توجه به ابزارهای مختلف تجارت الکترونیک؛ 9. میزان انگیزه و تمایل سرمایه‌گذاران خصوصی برای سرمایه‌گذاری در صنعت بسته‌بندی.
نتیجه‌گیری: پس از آنکه حالت‌های ممکن برای هر یک از عدم قطعیت‎های کلیدی، به‌کمک نرم‌افزار Scenario Wizard شناسایی شد، سه سناریوی سازگار با عنوان‌های «رونق»، «واقع‌بینانه» و «ناعلاجی» به‌دست آمد. از سوی دیگر، مشخص شد که نرخ ارز خارجی و تورم، بر سایر عوامل و آینده صنعت بسته‌بندی مواد غذایی در ایران، بیشترین تأثیر را می‌گذارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Future Estimation of Food Packaging Industry in Iran based on a Scenario-Oriented Approach with Respect to 2025 Perspective

نویسندگان [English]

  • Mina Kazemian 1
  • Mohsen Shafiei Nikabadi 2
  • Davood Feiz 3
1 MSc., Department of Industrial Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Associate Prof., Department of Industrial Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
3 Prof., Department of Business Management, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran.
چکیده [English]

Objective: Due to the numerous and diverse food industry companies in Iran, the packaging industry is regarded as a stimulus and empowering force for the economy as well as a driving force for the development of domestic production, increase in the exports, improvement of the economic situation of the society, employment, and increase in the national income. According to the 2025 Perspective which emphasizes on improving the domestic production and the resilient economy, it is highly important to plan to improve the food packaging industry. This perspective must be planned in reflexive manner in order to be able to deal with the future uncertainties. Food packaging industry activists are also expected to keep working with regard to the probable market conditions and changes in the world, in order to be able to respond to market changes and survive. Therefore, the present study aims to explain the possible future scenarios in the food packaging industry in Iran with respect to 2025 Perspective.
 
Methodology: The present applied study includes qualitative variables and is regarded as a descriptive research. It has been conducted as a survey using the scenario planning method based on the opinions of a group of managers and experts. In the first step, fuzzy Delphi method was used to identify the effective factors and key uncertainties in the packaging industry, and then three compatible scenarios were developed based on the possible situations for each of the key uncertainties using Scenario Wizard software. Finally, different strategies were proposed for each scenario by the experts.
 
Findings: According to the research findings, the effective factors and the key uncertainties in the packaging industry include: 1) the regulations for communication and foreign trades, 2) the status of competition laws and the emergence of the new contestants, 3) emphasis on health and safety issues and standards, 4) emphasis on the virtual nature among the people in the society, 5) fluctuations of the foreign currency rates, 6) fluctuations of the inflation rate, 7) direct and indirect costs of packaging, 8) emphasis on various e-commerce tools, and 9) the motivation and willingness of private investors to invest in the packaging industry.
 
Conclusion: As a result of identifying the possible situations for each of the key uncertainties, three compatible scenarios were proposed. The "optimistic" scenario, based on which communication and foreign trade regulations are regarded as the probable supports which might lead to the improvement of the industry. The emergence of the new contestants in the food packaging industry will be facilitated which will increase the competition in the industry and lead to the improvement of the target industry as well as the popularity of the domestic products. The emphasis on health and safety issues and standards, on the virtual nature among people in the community, and on various tools regarding e-commerce can lead the manufacturers to invest in the construction and development of Iranian brands. This might help increase people’s demand for diversity in purchasing and improving of the packaging of food products. The "realistic" scenario considers the favorable and unfavorable conditions together. The most favorable scenarios in this regard claim that reduction of the exchange rate and the inflation rate can lead to direct and indirect reduction of the expenses in the industry. Besides, it can facilitate the entrance of the new contestants to the industry. On the other hand, the incentive and willingness to invest in the industry will decrease according to the strict rules and regulations for communications and foreign trades. In addition, the reduction of attention to e-commerce tools will lead to the reduction of the attention of the community to the virtual nature. Finally, the "pessimistic" scenario whose key uncertainties include: strict regulations for communications and foreign trades and the difficulty for the new companies to enter the packaging industry, which leads to the fact that the reluctance of the industry activists to improve the quality of their products and to develop Iranian brands. As a result, the shopping carts of the Iranian customers will be captured by foreign brands, and it may provide the grounds for the collapse and destruction of the Iranian food packaging industry. The failure and destruction of Iranian food packaging industry might be facilitated and even exacerbated through the increase in the foreign exchange rates and inflation rate as well as high direct and indirect costs in packaging in this scenario due to the prevalence of the imported goods at lower prices than the prices of domestic products, lack of up-to-date machinery and equipment, and also bankruptcies of the experienced producers in the food packaging industry. Moreover, it was concluded that foreign exchange rates and inflation rate have the greatest impact on other factors as well as the future of the food packaging industry in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Future Estimation
  • Packaging Industry
  • Food industry
  • Scenario
  • Scenario Wizard Software
آقازاده، هاشم؛ حقیقی، محمد؛ ابراهیمی، الهام (1390). بررسی تأثیر ابعاد بصری و اطلاعاتی بسته‌بندی بر تصمیم خرید. چشم‎انداز مدیریت بازرگانی، 10(8)، 111-135.
امام‌پور، مصطفی (1389). بسته‌‎بندی، عامل توسعه تجارت. فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون بسته‌بندی، 1 (3)، 40- 47.
پورمحمدی، محمدرضا؛ حسین‌زاده دلیر، کریم؛ قربانی، رسول؛ زالی، نادر (1389). مهندسی مجدد فرایند برنامه‎ریزی با تأکید بر کاربردی آینده‌نگاری. فصلنامه جغرافیا و توسعه، 8(20)، 37-58.
تولایی، روح‌الّله (1394). آینده‌پژوهی روند خدمات فضای مجازی ایران در فرآیند تکنولوژیک جهانی شدن با روش دلفی. فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی شدن، 5 (17)، 92-123.
حاجیانی، ابراهیم؛ همتی، علی‌رضا (1394). مروری بر الگوهای روش تحلیل تأثیر متقابل و معرفی الگویی با منطق همبستگی. فصلنامه آینده‌پژوهی مدیریت، 26 (102)، 69-85.
حبیبی، آرش؛ ایزدیار، صدیقه؛ سرافرازی، اعظم (1393). تصمیمگیری چند معیاره فازی (چاپ اول). رشت: انتشارات کتیبه گیل.
حسینی، فرشته؛ حبیبی نجفی، محمدباقر؛ صداقت، ناصر (1388). بررسی تأثیر نوع بسته بندی و شرایط نگهداری بر پایداری رنگ کمپوت گیلاس (رقم گیلاس سیاه مشهد). فصلنامه علوم و صنایع غذایی ایران، 6 (20)، 45- 51.
خزائی، سعید؛ محمودزاده، امیر (1393). آیندهپژوهی. اصفهان: علم آفرین.
رحیم‎نیا، فریبرز؛ علوی، سیدمسلم؛ نجفی سیاهرودی، مهدی (1391). بررسی تأثیر ویژگی‎های دیداری و کارکردی بسته‎بندی بر خرید مواد غذایی با تعدیل‏گری متغیر بوم‎شناختی مشتری. مدیریت بازرگانی، 4 (3)، 65- 82.
رحیم‎نیا، فریبرز؛ مرتضوی، سعید؛ علوی، سیدمسلم (1388). بررسی تأثیر استراتژی تمایز پورتر بر عملکرد سازمانی از طریق بسته‎بندی کالاها در شرکت‏های مواد غذایی آستان قدس رضوی. مدیریت بازرگانی، 1 (3)، 71-86.
رشیدارده، حبیب‌الله؛ خزائی، سعید (1395). شناسایی عوامل مؤثر راهبردی بر آینده صنعت بانکداری. فرایند مدیریت توسعه، 29 (3)، 71-104.
رعیت‎پیشه، سعید؛ تیزرو، علی (1395). آینده‎پژوهی در تعیین راهبردهای کیفیت خدمات گمرک و لجستیک به مشتریان با رویکرد سناریونگاری. چشمانداز مدیریت صنعتی، 6(3)، 101-129.
رهبری، مهشید؛ داوودی، مینا؛ حق‌زاد، معصومه (1393). ویژگی‎های طراحی بسته‎بندی‌های مواد غذایی. فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون بسته‌بندی، 5 (20)، 40-47.
زالی، نادر؛ پور سهراب، آناهید (1396). آینده‌نگاری توسعه منطقه‎ای با رویکرد تلفیقی سناریونویسی و مدل تحلیلی SWOT مطالعه موردی: استان گیلان. برنامه‎ریزی و آمایش فضا، 21 (3)، 189-220.
سعیدپور، سعید؛ بهبودی، محمدرضا (1396). راهنمای کاربردی سناریوویزارد (تدوین راهبردهای سازمانی با رویکرد سناریونگاری). تهران: دانشگاه هرمزگان.
سلطانی، مرتضی؛ جعفری، سید محمدباقر؛ مجیدی، ساجده سادات (1396). شناسایی اجزای تصمیم خرید مصرف‎کننده از منظر بسته‎بندی محصول و بررسی تأثیر سطح درگیری ذهنی بر این اجزا (مورد مطالعه صنعت سوهان قم). علوم و صنایع غذایی ایران، 14 (72)، 243- 257.
شفیعی نیک‌آبادی؛ محسن، کرباسی خیر، عطا (1396). بررسی تطبیقی متن چشم‌انداز و بیانیه مأموریت شرکت‎های برتر و شرکت‎های ایرانی در صنایع غذایی با استفاده از تکنیک متن کاوی و خوشه‎بندی. فصلنامه آینده‌پژوهی مدیریت، 28(111)، 29-52.
شیروانی ناغانی، مسلم؛ فضلی، صفر؛ کشاورز ترک، عین‌اللّه (1397). ارائه یک مدل فرایندی برای آینده‌نگاری راهبردی در شرکت‌های ایرانی. مدیریت بازرگانی، 10(2)، 349-370.
صحاف‎زاده، آتوسا؛ منصوری موئد، فرشته؛ خداداد حسینی، سید حمید؛ کردنائیج، اسداله (1395). تأثیر ابعاد بسته‎بندی بر رضایت و درگیری ذهنی خرید مشتریان با تأکید بر نقش میانجی نگرش آنان نسبت به بسته‎بندی. علوم و صنایع غذایی ایران، 13(59)، 109-122.
عارفی، اصغر؛ نکویی، مهتاب (1389). تأثیر بسته‌بندی بر تصویر شناسه در محصولات غذایی. چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 9 (4)، 107- 124.
علیزاده، عزیز؛ وحیدی مطلق، وحید؛ ناظمی، امیر (1387). سناریونگاری یا برنامه‌ریزی بر پایه سناریوها. تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی.
فتحی، محمدرضا؛ ملکی، محمدحسن؛ رضوانی اصل، وحید (1396). آینده‌نگاری سرمایه‌گذاری در صنعت مسکن ایران با به‎کارگیری رویکرد سناریونویسی و ماتریس تأثیرات متقاطع. فصلنامه آینده‌پژوهی مدیریت، 28 (111)، 11-28.
فرقانی، محسن؛ متوسلی، محمود؛ محمد کاظمی، رضا (1391). شناسایی مؤلفه‏های مؤثر بر انتخاب مشتریان در بسته‌بندی مواد غذایی. فصلنامه علوم و فنون بسته‎‌بندی، 3 (9)، 18-31.
فیروزیان، محمود؛ حسنقلی‌پور، طهمورث؛ استیری، مهرداد (1388). بررسی تأثیر عوامل بسته‎بندی بر فرآیندهای مختلف رفتار مصرف‎کنندگان محصولات غذایی. مدیریت بازرگانی، 1 (3)، 125-146.
فیض، داود؛ سلحشور، اکبر (1387). نقش بستهبندی در بازاریابی. سمنان: دانشگاه سمنان.
گوهری‌فر، مصطفی؛ آذر، عادل؛ مشبکی، اصغر (1394). آینده‎پژوهی: ارائه تصویر آینده سازمان با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی سناریو (مورد مطالعه: مرکز آمار ایران). فصلنامه علوم مدیریت ایران، 10 (38)، 36- 65.
گیوی، مجتبی (1395). چگونگی تأثیرات رنگ در بسته‏بندی، بازاریابی و میزان فروش. فصلنامه علمی ترویجی علوم و فنون بستهبندی، 7 (26)، 32-45.
مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی (1388). آیندهپژوهی: مفاهیم، روشها. تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی – مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
مرکز مطالعات فرهنگستان علوم گروه مطالعات آینده‌نگری علم و فناوری (1393). درآمدی بر آیندهپژوهی. اصفهان: انتشارات پارس ضیاء؛ شاهین‌شهر: انتشارات علم آفرین.
مؤتمنی، علیرضا؛ مرادی، هادی؛ همتی، امین؛ هاشم‎زاده، آناهیتا و مرادی، وحید (1393). تأثیر عوامل بصری و اطلاعاتی بسته‎بندی بر گرایش به خرید مجدد مواد غذایی. فصلنامه علوم و صنایع غذایی ایران، 11 (42)، 31- 42.
یعقوبی، نورمحمد؛ دهقانی، مسعود؛ امیدوار، ملیحه (1396). آینده‌نگاری دانشگاه کارآفرین با استفاده از روش تلفیقی سناریوپردازی و تحلیل اثرات متقاطع در افق 1404 هجری شمسی. مدیریت بهرهوری، 11 (43)، 45-74.
References
Aghazadeh, H., Haghighi, M. & Ebrahimi, E. (2011). Investigating the effect of visual and informational aspects of packaging on purchase intention. Journal of Business Management Perspective, (7), 111-135. (in Persian)
Alizadeh, A., Vahidi Motlagh, V. & Nazemi, A. (2008). Scenario-planning or scenario-based planning. Tehran: Institute for International Energy Studies. (in Persian)
Ampuero, O., & Vila, N. (2006). Consumer perceptions of product packaging. Journal of consumer marketing, 23(2), 100-112.
Arefi, A. & Nikoie, M. (2010). The effect of packaging on identifying image in food products. Journal of Business Management Perspective, 9 (4), 107-124. (in Persian)
Bahrainizad, M., & Rajabi, A. (2018). Consumers' perception of usability of product packaging and impulse buying: considering consumers’ mood and time pressure as moderating variables. Journal of Islamic Marketing, 9(2), 262-282.
Canetta, L., Cheikhrouhou, N., & Glardon, R. (2013). Modelling hybrid demand (e-commerce “+” traditional) evolution: A scenario planning approach. International Journal of Production Economics, 143(1), 95-108.
Center of the studies of academy of sciences - Group of the studies in future of sciences and technology. (2014). introduction to future studies. Isfahan: Pars Zia Publications; Shahinshahr: Elm Afarin Publications. (in Persian)
Chermack, T., Lynham, S. A., & Ruona, W. (2001). A review of scenario planning literature. Futures Research Quarterly, 17(2), 7-32.
Derbyshire, J., & Wright, G. (2017). Augmenting the intuitive logics scenario planning method for a more comprehensive analysis of causation. International Journal of Forecasting, 33(1), 254-266.
Ehresmann, A. C. (2013). A theoretical frame for future studies. On the Horizon, 21(1), 46-53.
Emampour, M. (2010). Packaging, business development agent. Journal of packaging science and techniques, 1 (2), 40-47. (in Persian)

Fathi, M.R, Maleki, M.H & Rezvani Asl, V. (2017). Future Study of Investment in the Housing Industry in Iran Using Scenario Planning Approach and Cross-Impact Matrix. Journal of Future Studies Management, 28 (111), 11-28. (in Persian)

Feiz, D. & Salahshour, A. (2008). The role of packaging in marketing. Semnan: Semnan University Publication. (in Persian)
Fernqvist, F., Olsson, A., & Spendrup, S. (2015). What’s in it for me? Food packaging and consumer responses, a focus group study. British Food Journal, 117(3), 1122-1135.
Firouzian, M., Hassan Gholipour, T. & Estiri, M. (2009). A Survey on Effects of Packaging Elements on Different Process of Food Products Consumer Behavior. Journal of Business Management, 1 (3), 125-146. (in Persian)
Forghani, M., Motevaseli, M. & Mohammad Kazemi, R. (2012). Identification of effective factors on the selection of customers in food packaging. Journal of packaging science and techniques, 3 (9), 18-31. (in Persian)
Givi, M. (2016). How color effects in packaging, marketing and sales. Journal of packaging science and techniques, 7 (26), 32-45. (in Persian)
 Glenn, J. C. (1994). Introduction to the futures research methodology series. Washington, DC: United Nations University.
Goharifar, M., Azar, A. & Moshabaki, A. (2015). Future Studies: Presenting future image of Organization using Scenario Planning Approach (Case study: Statistical Center of Iran). Iranian journal of management sciences, 10 (38), 36-65. (in Persian)
Habibi, A., Jahantigh, F. F., & Sarafrazi, A. (2015). Fuzzy Delphi technique for forecasting and screening items. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 5(2), 130-143.
Habibi, A., Izadyar, S., Sarafrazi, A. (2014). Fuzzy Multi Criteria Decision making. (First Edition). Rasht: Katibe Gol Publishing (in Persian)
Hajiani, E. & Hemmati, A. (2015). A Review of Cross Impact Analysis and An Introduction To the Correlation Logic Method. Journal of Future Studies Management, 26(102), 69-85. (in Persian)
Hamlin, R. P., Gin, M., Nyhof, F., & Bogue, J. (2017). Package graphic design development: An experimental test of the validity of focus groups as a consumer research input. British Food Journal, 119(9), 1953-1968.
Han, J.W., Ruiz‐Garcia, L., Qian, J.P., & Yang, X.T. (2018). Food packaging: A comprehensive review and future trends. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 17(4), 860-877.
Hanafizadeh, P., Kazazi, A., & Jalili Bolhasani, A. (2011). Portfolio design for investment companies through scenario planning. Management Decision, 49(4), 513–532.
Haryanto, J., Kashif, M., Moutinho, L., & Pasharibu, Y. (2017). What if the future never comes? Understanding consumer perceptions of future anticipatory efforts of brands. Asia Pacific Journal of Marketing and Logistics, 29(3), 669-685.
Hollywood, L., Wells, L., Armstrong, G., & Farley, H. (2013). Thinking outside the carton: attitudes towards milk packaging. British Food Journal, 115(6), 899-912.
Hosseini, F., Habibi Najafi, M. & Sedaghat, N. (2009). Effect of different packaging materials and storage conditions on the colour of black cherry preserves. Journal of Food Science and Technology, 6 (20), 45-51. (in Persian)
Khazaei, S. & Mahmoudzadeh, A. (2014). Future Studies. Isfahan: Elm Afarin Publication.
(in Persian)
Lindgren, M., & Bandhold, H. (2003). Scenario planning -the link between future and strategy.
Magnier, L., Schoormans, J., & Mugge, R. (2016). Judging a product by its cover: Packaging sustainability and perceptions of quality in food products. Food quality and preference, 53, 132-142.
Melander, L., Dubois, A., Hedvall, K., & Lind, F. (2019). Future goods transport in Sweden 2050: Using a Delphi-based scenario analysis. Technological Forecasting and Social Change, 138, 178-189.
Molina-Besch, K. (2016). Prioritization guidelines for green food packaging development. British Food Journal, 118(10), 2512-2533.
Motameni, A., Moradi, H., Hemmati, A., Hashemzade, A. & Moradi, V. (2014).The effect of visual and informational packaging factors on repurchasing intention of edible items. Journal of Food Science and Technology, 11 (42). 31- 42. (in Persian)
Olsmats, C., & Kaivo-Oja, J. (2014). European packaging industry foresight study—identifying global drivers and driven packaging industry implications of the global megatrends. European Journal of Futures Research, 2(1), 39.
Patel, A., Patra, F., Shah, N., & Khedkar, C. (2018). Application of nanotechnology in the food industry: Present status and future prospects. In Impact of nanoscience in the food industry, 1-27.
Pourmohammadi, M., Hosseinzadeh dalir, K., Ghorbani, R. & Zali, N. (2010). Reengineering the planning process with an emphasis on applied future studies. Journal of Geography and Development Iranian, (20), 37-58. (in Persian)
Puglisi, M. (2012). The Study of the Futures: An Overview of Futures StudiesMethodologies. SURF (Centre for Sustainable Urban and Regional Futures); pp.445-454. http://om.ciheam.org/om/ pdf/a44/02001611.pdf.
Qi, Y., & Tapio, P. (2018). Weak Signals and Wild Cards Leading to Transformative Disruption: A Consumer Delphi Study on the Future of e-Commerce in China. World Futures Review, 10(1), 54-82.
Rayat pisheh, S., Teizro, A. (2016). Future Studies in Determining the Quality of Customs and Logistics Services to Customers with a Scenario Approach. Journal of Industrial Management Perspective, (23), 101-129. (in Persian)
Rahbari., M, Davoodi., M & Haghzad., M. (2014). Food packaging design features. Journal of packaging science and techniques, 5 (20), 40-47. (in Persian)
Rahimnia, F., Alavi, M. & Najafi Siyahroudi, M. (2012). Investigating the effect of visual and functional features of packaging on food purchases with customer's ecological variables.Journal of Business Management, 4(3), 65-82. (in Persian)

Rahimnia, F., Mortazavi, S. & Alavi, M. (2010). Impact of Differentiation Strategy of Porter on Organizational Performance Via Goods Packaging in Nutrition Companies of Astan Ghods Razavi. Journal of Business Management, 1(3), 71-86. (in Persian)

Raju, R., Kumar, M., & Changat, M. (2016). Scenario-based forecasting on commercial potential of SDHWS. foresight, 18(6), 586-602.

Rashid Ardeh, H. & Khazaei, S. (2016). Identification of strategic factors affecting the future of banking industry. Journal of Management and Development Process, 29 (3), 71-104.
(in Persian)

Rundh, B. (2013). Linking packaging to marketing: how packaging is influencing the marketing strategy. British Food Journal, 115(11), 1547-1563.
Rundh, B., & Rundh, B. (2016). The role of packaging within marketing and value creation. British Food Journal, 118(10), 2491-2511.
Saeidpour, S. & Behboudi, M. (2017). A Practical Guide to Scenario Wizard (Developing Organizational Strategies by Scenario-Planning Approach). Tehran: Hormozgan University. (in Persian)

Sahaf Zadeh, A., Mansoori, F., Khodadad Hosseini, H. & Kord Naij, A. (2016).The impact of packaging dimensions on customer satisfaction and Involvement with emphasis on the mediating role of attitudes towards packaging. Food Science and Technology, 13 (59), 109-122. (in Persian)

Shafiei Nikabadi, M. & Karbasi Kheyr, A. (2017). A Comparative Analysis of Mission and Vision Statements of Top Fortune Companies and Iranian Companies in Food Industry using Text Mining and Clustering. Journal of Future Studies Management, 28 (111), 29-52. (in Persian)

Sharma, R., & Ghoshal, G. (2018). Emerging trends in food packaging. Nutrition & Food Science, 48(5), 764-779.
Shirvani Naghani, M., Fazli, S. & Keshavarz Turk, E. (2018). Introducing a Process-based Model for Strategic Foresight in Iranian Companies. Journal of Business Management, 10 (2), 349-370. (in Persian)
Silayoi, P., & Speece, M. (2007). The importance of packaging attributes: a conjoint analysis approach. European journal of marketing, 41(11/12), 1495-1517.
Simmonds, G., & Spence, C. (2017). Thinking inside the box: How seeing products on, or through, the packaging influences consumer perceptions and purchase behaviour. Food Quality and Preference, 62, 340-351.
Soltani, M., Jafari, M. & Majidi, S. (2017). Recognition the components of consumer purchase intention from the perspective of product packaging and studying the effect of the level of mental conflict on these components (Case Study: Sohan Qom Industry). Food Science and Technology, 14 (72), 243-257. (in Persian)
Tapio, P., Rintamäki, H., Rikkonen, P., & Ruotsalainen, J. (2017). Pump, boiler, cell or turbine? Six mixed scenarios of energy futures in farms. Futures, 88, 30-42.
The center of defensive sciences and technology. (2009). Future studies: the concepts and methods. Tehran: The center of defensive sciences and technology- Educational and research institute of defensive industries. (in Persian)
Toulayi, R. (2015). Future Studies of Iran's Cyberspace Services Trends in the Technological Process of Globalization, Using Delphi Method. Journal Strategic Studies of Public Policy, 5(17), 92-123. (in Persian)
Vergura, D. T., & Luceri, B. (2018). Product packaging and consumers’ emotional response. Does spatial representation influence product evaluation and choice? Journal of Consumer Marketing, 35(2), 218-227.
Wang, S.T. E. (2013). The influence of visual packaging design on perceived food product quality, value, and brand preference. International Journal of Retail & Distribution Management, 41(10), 805-816.
Wyrwa, J., & Barska, A. (2017). Innovations in the food packaging market: active packaging. European Food Research and Technology, 243(10), 1681-1692.
Yaghoubi, N. M., Dehghani, M. & Omidvar, M. (2018). Foresight of Entrepreneurial University using The integrated method of processing scenarios and cross-impact analysis 1404. Journal of Produtivity Management, 11 (43), 45-74. (in Persian)
Zali, N. & Poursohrab, A. (2017). Regional Development Foresight with Emphasis on Combined Scenario Making and SWOT Analytical Model Approach (Case Study: Guilan Province). Journal of Spatial Planning, 21 (3), 189-220. (in Persian)